Алтай, Соёны экобүс нутаг | WWF

Алтай, Соёны экобүс нутаг



 rel=
Алтай Соёны бүс нутаг
© Д.Цэвээнравдан

Алтай Соёны экобүс нутаг нь Дэлхийн Байгаль Хамгаалах Сан (WWF)-гаас тодорхойлсон  зайлшгүй хамгаалбал зохих 35 экобүс нутгийн нэг бөгөөд Монгол, ОХУ, Казах, БНХАУ-ын нутгийг дамнан оршдог онцлогтой. Нийт нутгийн хэмжээ 862000 км2, үүнээс Монголд 29%, ОХУ-д 62%, Казах-т 5%, БНХАУ-д 4% тус байна.
Бүс нутаг нь газар зүйн хувьд дотроо Алтайн нурууны ойт хээр, тундр, Соёны нурууны тундр, шилмүүст ой, Их нууруудын сав газрын цөлжүү хээр зэрэг эх газрын дэд экобүс нутгуудаас бүрддэг.
Үүний дотор Монгол Улсын нутагт хамаарагдах бүс нутгаас өндөр уулын болон хээр, цөлжүү хээр, ус намгархаг газрууд хосолсон Их нууруудын хотгор болон олон нуур, усны өлгий болсон Дархадын Хотгор чухал байр суурь эзэлдэг.
1. Их нууруудын хотгор
Их нууруудын сав газар нийт 288000 км2 талбайг эзлэн хойд өргөргийн 46-51 градусын хооронд оршино. Тус сав газрын дундаж өндөр далайн түвшээс дээш 2000 м орчим бөгөөд Монгол Алтайн нурууны зарим оргил 4000 м-ээс дээш өндөрт оршдог байхад хамгийн нам дор хэсэг Увс нуур 760 м-т байдаг. Их нууруудын сав газрыг дотор нь усзүйн сүлжээний тогтолцоо, газарзүйн онцлогийг харгалзан Увс, Хяргас нуурын сав гэж  2 хэсэгт хуваадаг. Энэхүү хоёр нуурын сав газарт эдгээртэй усзүйн ил холбоогүй боловч ай савд нь багтдаг том жижиг олон нуур, цөөрөм Монгол Алтай, Хангай, Тагнын нуруу, Түргэний уулсын хооронд байдаг. Эндхийн бие биеэсээ эрс ялгарах өндөр уулс, өргөн тал, говь цөл, нуур ус намгархаг газар байгалийн тогтолцоог бий болгодог.